Odkrywanie emocji we wczesnym dzieciństwie – Rachel Comfort

Inteligencja emocjonalna obejmuje znacznie więcej niż tylko umiejętność wyrażania siebie. Pozwala nam budować głębsze relacje i korzystać z wartościowych okazji do nauki. Wystarczy wpisać w Google hasło "inteligencja emocjonalna", aby znaleźć wiele linków do artykułów i produktów, które mają wspierać rozwój rozumienia emocji u najmłodszych. Świadczy to o tym, jak ważna jest nauka rozumienia i odpowiedniego wyrażania emocji już w wieku 3, 4 i 5 lat. Oczywiście nie wszystkie dzieci rozwijają te umiejętności w tym samym tempie. Jednak ucząc jak najwięcej dzieci rozpoznawania i wyrażania emocji, możemy wspierać te, którym przychodzi to z większą trudnością. Co więcej, możemy uczyć dzieci empatii wobec osób, które nie potrafią wyrażać siebie. 

W placówkach edukacji wczesnodziecięcej często nie brakuje pomocy, dzięki którym dzieci mogą zdobywać wiedzę z podstawowych dziedzin. W ostatnim czasie szkoły zaczynają także podkreślać potrzebę nauki o emocjach.

Niedawno zabrałam kilka pomocy do placówki realizującej program EYFS, aby sprawdzić, jak zostaną wykorzystane. Użyłam lustra i Drewniane płytki Moje Emocje tickit®. Przygotowanie tego ćwiczenia było bardzo proste, a gdy tylko dzieci weszły do sali, od razu je zaciekawiło.

Jako zwolenniczka nauki inicjowanej przez dzieci i opartej na dociekaniu starałam się pozostać z boku i obserwować, jak dzieci angażują się w to ćwiczenie. Zaskoczyło mnie, że były zafascynowane własnym odbiciem. Przyglądały się sobie w lustrze i robiły różne miny. Zapewne nie są przyzwyczajone do oglądania swojej mimiki w tym miejscu.

Przypomniało mi to czas, gdy mój syn był młodszy. Podczas napadu złości oglądał się przez aparat w moim telefonie. Zauważył wyraz swojej twarzy, gdy zaczął płakać. Obserwował, jak zmienia się jego twarz, a następnie zaczął eksperymentować.

Te zdjęcia pokazują, jak mój syn poznawał własną mimikę i jak zmieniała się jego twarz wraz ze zmianą emocji:

W środowisku edukacyjnym takie okazje mogą być niezwykle pomocne w rozwijaniu inteligencji emocjonalnej. Ponieważ stale odczuwamy jakieś emocje, rozwijanie u dziecka umiejętności rozpoznawania własnych emocji i emocji rówieśników w różnych sytuacjach jest ważnym krokiem w budowaniu świadomości innych osób, a co za tym idzie - trwałych relacji z nimi.

Podczas obserwacji zauważyłam, że dzieci znają niewiele słów związanych z emocjami. Większość z nich mówiła tylko o smutku, radości lub strachu. Lustro i drewniane płytki umożliwiły rozmowy o emocjach oraz wprowadzenie nowego słownictwa. Wkrótce kilkoro dzieci zaczęło dzielić się wspomnieniami o sytuacjach, w których odczuwały emocję rozpoznaną na jednej z płytek. W trakcie rozmów dzieci wzbogacały słownictwo, odnosząc swoje doświadczenia i uczucia do emocji przedstawionych na płytkach.  Wykorzystanie zdjęć prawdziwych dzieci okazało się w tym przypadku niezwykle pomocne, ponieważ dzieci mogły łatwo się z nimi utożsamić.

Dzieci same zaczęły wykorzystywać płytki do różnych zabaw. Jedna z nich polegała na dopasowywaniu do siebie dwóch lub więcej płytek przedstawiających emocje. Dało mi to, jako wspierającej je osobie dorosłej, doskonałą okazję do wprowadzania nowego słownictwa i pokazywania, jak go używać. Dzieci zaczęły też odgrywać emocje, aby pozostałe mogły odgadnąć, która płytka pasuje do przedstawianej emocji.

Uważam, że lustro i drewniane płytki to pomoce, które można wykorzystywać na wiele sposobów. *TeachWire podaje, że "kreatywny charakter swobodnej zabawy rozwija umiejętności poznawcze, takie jak pamięć robocza, elastyczność poznawcza, samoregulacja i poznawanie siebie". 

Autorka: Rachel Comfort, mama i specjalistka ds. specjalnych potrzeb edukacyjnych w edukacji wczesnodziecięcej i na etapie Key Stage 1.

 Dowiedz się więcej o drewnianych płytkach Moje Emocje tickit® tutaj.

Oto niektóre z naszych ulubionych pomocy z lustrami tickit® do poznawania emocji:

Zestaw do rozumienia uczuć tickit®

Lusterka z mimiką twarzy tickit®

Drewniana taca z lustrem tickit®

Lustro płaskie z łatwym uchwytem

*TeachWire, 2022. Pytania i odpowiedzi: Co właściwie oznacza swobodna zabawa? Dostępne tutaj.